ARTYSTA PATRZY NA 名IAT
 
Nadesz造 trudne czasy dla sztuki. Mo瞠 nigdy nie by造 豉twe, zawsze artysta-malarz, pisarz, aktor, zale積y by od odbiorcy, mecenasa, od 鈔odowiska, w kt鏎ym przysz這 mu 篡 i tworzy. W staro篡tnej Grecji artysta traktowany by jak rzemie郵nik, nie wywy窺zano jego osoby ani talentu, ale ju efekt jego pracy: budowle, rze嬌y, ceramika, tragedie czy komedie, ceniono, analizowano, chwalono. Arystoteles dowodzi terapeutycznej funkcji sztuki, kt鏎a poprzez g喚bokie prze篡cie - katharsis, wyzwala skrywane emocje i oczyszcza. Dla Platona pi瘯no 陰czy這 si z prawd, stanowi造 jedno嗆. 

Wiele wiek闚 p騧niej, Fiodor Dostojewski, wielki pisarz i znawca duszy ludzkiej, napisa, 瞠: "jedynie pi瘯no jest nieodzowne do 篡cia, gdy bez pi瘯na nic ju nie b璠zie do zrobienia na tym 鈍iecie". 

Kanony pi瘯na i odczucie tego, co si podoba, zmienia造 si diametralnie na przestrzeni epok. Zasady harmonii, proporcji, 鈔odk闚 wyrazu, kt鏎e by造 gwarantem pi瘯na w jednym stylu artystycznym, wraz z nowymi poszukiwaniami ulega造 zmianom, cz瘰to zaprzeczaj帷 poprzednim formom ekspresji. Nie zmienia si jednak fakt, 瞠 pi瘯no, jako najwy窺za warto嗆 estetyczna, mo瞠 by przedmiotem bezinteresownej kontemplacji, a zdolnym do takiego zachwytu jest tylko cz這wiek. Prze篡cie estetyczne, 陰czone jest z potrzeb prze篡 duchowych. Polski filozof i historyk sztuki, W豉dys豉w Tatarkiewicz uwa瘸, rozwijaj帷 my郵 staro篡tnych filozof闚, 瞠 ka盥y cz這wiek potrzebuje pi瘯na, 瞠 wraz z dobrem i prawd, pi瘯no tworzy trzy najwy窺ze warto軼i w 篡ciu ludzkim. 

Tak wi璚 sztuka, kt鏎a ma w sobie moc stwarzania pi瘯na, jest zjawiskiem wzbogacaj帷ym 篡cie, rozwija duchowo i estetycznie odbiorc, a czasem nawet niesie 豉dunek energetyczny, o篡wczy, daj帷 pozytywn energi. Sztuka powstaj帷a wsp馧cze郾ie - obrazy, rze嬌y, instalacje, prace video, jest powi您ana p瘼owin z nasz rzeczywisto軼i. Dziwimy si, 瞠 tak ma這 pi瘯na, harmonii, estetyki, czy nawet etyki, w dzie豉ch wsp馧czesnych artyst闚, jednak to tw鏎ca w豉郾ie, jak membrana, odbiera, a potem interpretuje bod嬈e ze 鈍iata. Jaka mam by sztuka czas闚 naszej chaotycznej, szorstkiej duchowo wsp馧czesno軼i?

"Artyst jest si dlatego, 瞠 si wie co, czego inni nie wiedz" - w tej sentencji kryje si nie tylko ten tajemniczy talent, ale r闚nie nadwra磧iwo嗆, odwaga dzia豉nia, ciekawo嗆, wizjonerstwo, bezkompromisowo嗆 w realizowaniu siebie. Jaka jest to窺amo嗆 wsp馧czesnych artyst闚 - kim s i co m闚i o nich ich prace? Co wyr騜nia artyst闚 w czasach chaosu i dost瘼no軼i artystycznych 鈔odk闚 produkcji, gdy ka盥y mo瞠 namalowa obraz, tworzy grafik komputerow, napisa i wyprodukowa ksi捫k? Artysta 鈍i皻y, wyj徠kowy i przekl皻y jednocze郾ie, bo "inny", a z "inno軼i" wi瘯szo嗆 ma k這pot. Inno嗆 jest niewygodna, niepokoi, m帷i spok鎩, cho przecie spok鎩 to pod這嗆 duchowa. Aby 篡 autentycznie, prawdziwie, trzeba szarpa si, b陰dzi, walczy, myli si, zaczyna, porzuca, zn闚 zaczyna i wiecznie walczy, traci, d捫y. Spok鎩 jest portem, do kt鏎ego niekiedy zawijamy, ale zawsze, pr璠zej czy p騧niej, musimy go opu軼i. W tym procesie rozwoju, poszukiwa, zadawania fundamentalnych pyta, pomagaj nam w豉郾ie arty軼i, kt鏎zy niepokoj nas, chc z nami dialogowa przez swoje dzie豉, chc nam co opowiedzie. 
Spotkanie z dzie貫m sztuki nie zawsze jest "mi這軼i od pierwszego wejrzenia" - wymaga skupienia, by odszyfrowa kod, w jakim przekaza nam tw鏎ca swoj koncepcj, wymaga wysi趾u, by zrozumie i nawi您a dialog z prac. 
Czy sztuka pomaga 篡? Sama w sobie sztuka "nie dzia豉". To cz這wiek wydobywa ze sztuki i uruchamia jej i sw鎩 potencja. 疾by sztuka dzia豉豉 na cz這wieka w spos鏏 etyczny, musi on posiada sw鎩 w豉sny etos, bowiem jest to dialog partner闚. 

Warto otworzy si na prze篡cie artystyczne. Pi瘯no, dobro, prawda umieraj ka盥ego dnia przez nas i o篡waj dzi瘯i nam. " A przecie ka盥y rodzi si z gwiazd, kt鏎ej 鈍iat這 jest silne i s豉be - trzeba tylko tej gwie寮zie dochowa wierno軼i". /Adam Zagajewski/
 
PS. Tekst dedykuj dzielnym artystom PAAC, kt鏎zy tworz na emigracji w Kanadzie, pomimo wszystko. 

Katarzyna Szrodt 
 
. Katarzyna Szrodt 
 

ARCHIWUM FELIETON紟

POLE TEN ARTYKU ZNAJOMYM Z FACEBOOKA
 


 

 


BIULETYN POLONIJNY, Postal Box 13, Montreal, Qc H3X 3T3, Canada; Tel: (514) 336-8383 fax: (514) 336-7636,
Miesi璚znik rozprowadzany bezp豉tnie w鈔鏚 Polonii zamieszkuj帷ej obszar Montrealu i Ottawy. Wszelkie prawa zastrze穎ne.