2017 ROKIEM JOSEPHA CONRADA

"Podążać za swym marzeniem, podążać wiecznie, zawsze, aż do końca" - Joseph Conrad

Z okazji przypadającej 3 grudnia 2017 roku 160 rocznicy urodzin Josepha Conrada Sejm RP ustanowił rok 2017 Rokiem Josepha Conrada. 

Józef Teodor Konrad Korzeniowski, znany w świecie literatury jako Joseph Conrad, urodził się 3 grudnia 1857 roku w Berdyczowie, zmarł 3 sierpnia 1924 roku w Oswalds, pod Cantembury, w południowo-wschodniej Anglii. Był synem polskich patriotów, zesłańców syberyjskich: Apolla Korzeniowskiego herbu Nałęcz, poety, tłumacza i wybitnego działacza niepodległościowego i Ewy z Bobrowskich Korzeniowskiej. W 1861 roku Apollo Korzeniowski został aresztowany i osadzony w warszawskiej cytadeli. Na zdjęciu przedstawiającym czteroletniego Konradka widnieje dedykacja: Ukochanej Babuni, która mi pomogła biednemu Tatkowi ciastka do więzienia posyłać - wnuczek Polak-katolik i szlachcic Konrad. 

Oboje Korzeniowscy, matka i ojciec, zostali skazani na zesłanie do Wołogty, na północy Rosji. Najpierw zmarła matka, potem ojciec i osierocony Konrad wychowywał się u kuzynów we Lwowie i w Krakowie. Gdy miał siedemnaście lat wysłano go do Francji, by mógł uniknąć obowiązku służby wojskowej w armii carskiej. Młodzieniec najpierw zaciągnął się do marynarki francuskiej, a po trzech latach przeniósł się do brytyjskiej. I tak, w wieku lat dwudziestu, Konrad Korzeniowski zaczął poznawać język, w którym później napisał książki stanowiące dziś klasykę literatury angielskiej: Jądro ciemności, Lord Jim, Nostromo, Szaleństwo Almayera. Pływał, zwykle na żaglowcach, kilkanaście lat po morzach i oceanach całego globu. Karierę marynarza brytyjskiego uwieńczył dyplomem kapitańskim. 

Pierwszą swoją powieść Szaleństwo Almayera marynarz- pisarz ogłosił w 1895 roku i wkrótce po tym ożenił się, osiadając na wsi angielskiej i poświęcając się wyłącznie twórczości pisarskiej. W ciągu następnych 30 lat, już pod pseudonimem literackim Joseph Conrad, napisał czternaście powieści i osiem tomów opowiadań. Nikt tak wspaniale jak Conrad nie potrafił mówić o zdradliwych urokach morza, ciężkiej pracy marynarzy, wyborach moralnych dokonywanych w ekstremalnych warunkach. Jednak akcja większości utworów nie toczy się na wodzie, tylko na lądzie, w krajach Dalekiego Wschodu, w Afryce, w Ameryce Łacińskiej, we Francji, Anglii, a bohaterami są Anglicy, Francuzi, Włosi, Niemcy, Polacy - przedstawiciele różnych narodowości. Pisarstwo Josepha Conrada przesycone jest silnym imperatywem moralnym, którego realizacja w życiu staje się celem bohaterów, gdy tymczasem świat nieustannie naraża ich na próby charakteru i sumienia. Obok wartości moralnych ważną rolę odgrywa świat metafizyczny: siły natury, wierzenia, religie różnych kultur i los - wszystko to składa się na tajemnicę świata, w którym bohaterowie Conrada dokonują wyborów życiowych. Właśnie to bogactwo opisanego świata i złożoność natur ludzkich, ich romantyzm i symbolika, czynią opowieści Conrada fascynującymi i ponadczasowymi. W polskiej literaturze Joseph Conrad nazywany jest "Słowackim wysp tropikalnych".

Wydarzenia związane z Rokiem Conrada - tym najbardziej polskim z brytyjskich i najbardziej brytyjskim z polskich pisarzy, trwać będą przez cały 2017 rok. Program rocznicowy obejmuje wystawy, filmy, spektakle, seminaria, publikacje. Na marcowych Targach Książki w Londynie Polski Instytut Książki wraz z British Council zorganizuje Conrad Study Day w British Library, zaś w listopadzie i grudniu nastąpi kulminacja wydarzeń.

Niezależnie od Roku Conrada, od ośmiu lat, w październikowym Krakowie odbywa się Festiwal Conrada, na który z całego świata zjeżdżają pisarze i zaproszeni goście, by dyskutować, spotykać się i cieszyć promieniowaniem twórczości Josepha Conrada na współcześnie powstającą literaturę. W 2015 roku miasto Kraków ufundowało nagrodę Josepha Conrada dla pisarzy debiutantów. Zdobyła ją Liliana Hermetz za powieść Alicyjka, a w 2016 roku Żanna Słoniowska za powieść Dom z witrażem. Kultywowaniem dorobku Conrada zajmują się także towarzystwa conradowskie, z których wyróżniają się The Jagiellonian University Joseph Conrad Research Centre w Krakowie i The Joseph Conrad Society w Polskim Ośrodku Społeczno- Kulturalnym (POSK) w Londynie. 

W zeszłym roku, będąc w Londynie, odwiedziłam POSK i pokazano mi siedzibę The Joseph Conrad Society. To duży pokój, ze wszystkich stron zabudowany, aż po sufit, regałami wypełnionymi księgozbiorem otrzymanym w spadku po pisarzu, w gablotach zaś znajdują się pamiątki po Conradzie. Wiszące portrety przedstawiają eleganckiego, starszego pana, poważnie spoglądającego na odwiedzających gabinet, w którym panuje nastrój skupienia i pracy twórczej, jak kiedyś, w gabinecie Conrada w domu.

"Samotność jest ciężkim i nieodzownym warunkiem istnienia" - zdaje się szeptać postać z portretu, dodając: "Prawdziwa mądrość nie jest pewna niczego na tym pełnym sprzeczności świecie".

Sięgnijmy po powieść Josepha Conrada w tym pełnym sprzeczności świecie. Na pewno będzie to wspaniała literacka uczta przypominająca nam to, co jest najważniejsze - bezinteresowne służenie innym i wierność ideałom.                        
 
 
. Katarzyna Szrodt 
 

ARCHIWUM FELIETONÓW

POLEĆ TEN ARTYKUŁ ZNAJOMYM Z FACEBOOKA
 


 

 


BIULETYN POLONIJNY, Postal Box 13, Montreal, Qc H3X 3T3, Canada; Tel: (514) 336-8383 fax: (514) 336-7636,
Miesięcznik rozprowadzany bezpłatnie wśród Polonii zamieszkującej obszar Montrealu i Ottawy. Wszelkie prawa zastrzeżone.