KTO  WINIEN? 

           Mniej wi璚ej w po這wie lat osiemdziesi徠ych na terenie Niemiec (wtedy jeszcze Zachodnich) oraz Austrii przybra造 na sile ruchy nacjonalistyczne, cz瘰to o zabarwieniu neo-nazistowskim. R闚nolegle w鈔鏚 m這dego pokolenia Niemc闚 mo積a by這 nierzadko us造sze  jedno, zasadnicze pytanie: "Jak d逝go jeszcze b璠zie si nas obwinia za czyny naszych ojc闚 i dziadk闚 w trakcie wywo豉nej przez parti hitlerowsk II Wojny 安iatowej?" Poniewa odpowiedzi jednoznacznej nie by這, to bardzo wielu obywateli Republiki Federalnej - jedni ciszej, drudzy g這郾iej - zamiast odpowiedzi podsuwa這 jedn sugesti: "To mo瞠 ju dosy z t moraln odpowiedzialno軼i zbiorow." Niekt鏎zy dodawali, 瞠 opr鏂z najcz窷ciej fragmentarycznych reparacji powojennych, utrata jednej trzeciej terytorium Rzeszy te by豉 rodzajem kary i pewnego zado嗆uczynienia. Ta wymuszona przez wielk Tr鎩k w Ja販ie i Poczdamie zmiana granic jest widoczn go造m okiem konsekwencj zbrodniczego szale雟twa Adolfa Hitlera. Bieg造 lata i dekady. Z ko鎍em XX wieku coraz wi璚ej wyp造wa這 na powierzchni materia堯w dotycz帷ych drugiego zbrodniarza - tego ze wschodu, kt鏎y przez dwa pokolenia uchodzi na Zachodzie prawie wy陰cznie za wyzwoliciela i niez這mnego sojusznika Aliant闚. To wtedy, w latach dziewi耩dziesi徠ych, na tutejszych uczelniach i w gabinetach ministr闚 przypomniano sobie - acz z pewnym trudem - o pakcie Hitler-Stalin z roku 1939, o czystkach etnicznych, wyw霩kach ca造ch narod闚 w g陰b ZSRR, a tak瞠 o szokuj帷ym zestawieniu "osi庵ni耩" obu dyktatur. Skoro ta wiedza dotar豉 ju gdzie trzeba, to mo瞠 warto by spyta:  Kto si pierwszy odwa篡 za膨da reparacji wojennych od Federacji Rosyjskiej? 

        Wcale nie jest wykluczone, 瞠 w ci庵u najbli窺zych pi璚iu czy dziesi璚iu lat Europa i Ameryka P馧nocna znowu zaczn si zmaga z podstawowym pytaniem egzystencjalnym nieco podobnym do tego, kt鏎e 獞ier wieku temu zadawali sobie t.zw. "porz康ni" Niemcy. Tym razem b璠zie chodzi這 o stosunek reszty 鈍iata do rasy bia貫j - tej, kt鏎a w ostatnich 500 latach wykona豉 tak ogromny skok cywilizacyjny. Wielu internaut闚, a tak瞠 co poniekt鏎zy coraz 鄉ielsi dziennikarze z "mainstreamu" pytaj: "Jak d逝go jeszcze rasa bia豉 b璠zie oskar瘸na o wszystkie mo磧iwe zbrodnie pope軟iane na 鈍iecie w ostatnich paru stuleciach?" Czy obecny bia造 Amerykanin, Francuz czy Hiszpan musi czu si zawsze i wsz璠zie winny za grzechy swoich przodk闚 kolonizuj帷ych obie Ameryki czy Afryk? Czy znajd si ryzykanci, kt鏎zy spytaj:  Ile pokole musi min望 zanim kto b璠zie mia odwag za這篡 n.p. w Anglii "Instytut Bia貫j Cywilizacji" bez pos康zania go o rasizm i propagand faszyzmu. Wszak istniej ju w Stanach "Black Culture Universities", a nawet do嗆 g這郾a organizacja  "Black Lives Matter" ("Czarne 篡cie te co znaczy").  Kiedy w ko鎍u zaczniemy mierzy swoje zas逝gi i grzechy jednakow miar? Ok 15 lat temu zainteresowa豉 si tym problemem grupa niekonwencjonalnie my郵帷ych publicyst闚 anglo-ameryka雟kich, kt鏎ym przesta豉 odpowiada poprawno嗆 polityczna, ale na etykietk "skrajna prawica" te nie zas逝篡li. Ann Marie Waters, Mark Steyn, Douglas Murray, Camille Paglia, a ostatnio telewizyjny komik Bill Maher dokonali 鈍iadomego wyboru. Dla nich cywilizacja zachodnia - mimo ca貫go znanego obci捫enia historycznego - jest jednak warto軼i, kt鏎ej trzeba broni. Nie oni jedni zauwa篡li, 瞠 ci庵貫 bicie sie w piersi reprezentant闚 rasy bia貫j  wymusza stereotypowe "post瘼owe" my郵enie, nagradzane w wielu 鈔odowiskach, niestety za cen   autocenzury i zaciemniania kontekstu historycznego. Owa "post瘼owo嗆", jako produkt ko鎍owy sprowadza si do g這szenia pogl康u, i jedni s ZAWSZE WINNI - a ci drudzy, ZAWSZE NIEWINNI. Tak si sk豉da, 瞠 w roli niewinnych s obsadzane najcz窷ciej narody trzeciego 鈍iata, w wi瘯szo軼i niechrze軼ija雟kie. Kolonializm, wynaradawianie Indian, nawracanie na chrze軼ija雟two (zw豉szcza pod przymusem), wyprawy krzy穎we, inkwizycja, wreszcie wyzysk XIX-wiecznego kapitalizmu - tak, to wszystko s rzeczy niekoniecznie przynosz帷e chwa喚 cywilizacji judeo-chrze軼ija雟kiej (zwanej te europejsk). Ale tu rodzi sie pytanie: czy bia造 profesor lub polityczka-feministka maj prawo upomnie si o miliony maltretowanych kobiet w 鈍iecie muzu軛a雟kim? Kto pot瘼i handel niewolnikami w arabskim Sudanie czy Jemenie? Czy je郵i pot瘼iamy internowanie terroryst闚 muzu軛a雟kich w Guantanamo, a nie przeszkadza nam publiczne kamieniowanie "cudzo這積ic" lub amputacja r瘯i za kradzie w Arabii Saudyjskiej, to nie stosujemy przypadkiem dw鏂h miar? Jakimi kryteriami oceniamy 鈍iat dostatku i 鈍iat n璠zy? Dla jednych, wy陰czn busol b璠zie antyamerykanizm;  cokolwiek robi USA spotka si z wrogo軼i i automatytcznymi protestami t.zw. "post瘼owej ludzko軼i" - a wla軼iwie, jej samozwa鎍zych przedstawicieli. U innych, czynnikiem decyduj帷ym jest przemo積a ch耩 odsuni璚ia Rosji mo磧iwie jak najdalej od spraw europejskich. W tym zam璚ie, wielu rzecz jasna znowu wpadnie w kana antysemicki, a niekiedy w fobi antyimigranck. 

        Oczywist rzecz jest, 瞠 w tych wojnach kulturowych wyzwalaj si niepohamowane emocje. 12 sierpnia w ameryka雟kim Charlotteville zagra造 one wyj徠kowo silnie. Trudno obroni argument skrajnej prawicy, 瞠 cz這nkom Ku Klux Klanu oraz boj闚karzom z Narodowo-Socjalistycznej Partii USA nikt nie powinien zak堯ca uroczysto軼i ku czci bohatera Wojny Secesyjnej z roku 1865 genera豉 Roberta E. Lee, pod jego w豉snym pomnikiem (kt鏎emu grozi zdemontowanie). Z drugiej strony lewicowa boj闚ka ANTIFA nie musia豉 przysy豉 na demonstracj swojego komanda z kijami baseballowymi. Ale najwidoczniej do鈍iadczenie Ghandiego i pastora pacyfisty Martin Luther Kinga to dla rozw軼ieczonych m這dzie鎍闚 z obu wojuj帷ych szczep闚 (w Afryce byliby to Hutu i Tutsi), stanowi ju tylko zamierzch陰 prehistori. Wydarzenia w owej mie軼inie w stanie Virginia maj jeszcze jedno znaczenie. Dotychczas - czy za kadencji Georgea Busha, czy za Obamy - znaczna wi瘯szo嗆 partii prezydenckiej nie odmawial im nigdy poparcia. Tym razem sta這 si inaczej. Tuzy prawicy staraj si tak szybko jak tylko mo積a odci望 od wypowiedzi Donalda Trumpa, odmawiaj帷ego obarczenia stuprocentow win nacjonalist闚. Mo積a by t ch耩 nawet zrozumie, gdyby tylko prezydent nie dobra sobie tym razem szczeg鏊nie skompromitowanych "sojusznik闚". Wypowied Davida Duke, Wielkiego Mistrza Ku Klux Klanu, gratuluj帷a Trumpowi odwagi to w豉軼iwie poca逝nek 鄉ierci w oczach co najmniej po這wy Amerykan闚. Je郵i  USA rz康zone przez ludzi Trumpa nie wkroczy szybko na drog w kierunku jakiego cudu gospodarczego ew. programu New Deal-BIS, to ka盥e potkni璚ie si prezydenta b璠zie mu wielokrotnie wypomniane. Tym bardziej, 瞠 od dawna wiadomo, i w polityce za dobre ch璚i nie ma premii. 

        Wbrew temu co mo積a przeczyta w kolorowych nag堯wkach tabloid闚 i na setkach portali internetowych siej帷ych mniej lub bardziej podkolorowane "fake news" (lipne wiadomo軼i),  najbli窺ze lata nie musz zako鎍zy si wcale przepowiadan do znudzenia co sto lat Apokalips. Tym niemniej neoliberalne recepty na rz康zenie straci造 moc przyci庵aj帷, a nowe, autorytarne metody za rok czy dwa zaczn, niczym bateryjka, traci swoj moc. Wiele wskazuje na to, 瞠 tradycyjny Zach鏚 - a wi璚 i my - 篡jemy na czasie po篡czonym.
 
 
. Micha Stefa雟ki
 

ARCHIWUM FELIETON紟

POLE TEN ARTYKU ZNAJOMYM Z FACEBOOKA
 


 

 


BIULETYN POLONIJNY, Postal Box 13, Montreal, Qc H3X 3T3, Canada; Tel: (514) 336-8383 fax: (514) 336-7636, 
Miesi璚znik rozprowadzany bezp豉tnie w鈔鏚 Polonii zamieszkuj帷ej obszar Montrealu i Ottawy. Wszelkie prawa zastrze穎ne.