Muzyczne Impresje

150 LAT OD URODZIN PADEREWSKIEGO

W cieniu rocznicy chopinowskiej przebiegają obchody 150 lecia urodzin Ignacego Jana Paderewskiego. Dla przypomnienia tej rocznicy odbywa się w Polsce i na świecie wiele muzycznych imprez poświęconych sylwetce tego wielkiego polskiego pianisty, kompozytora i męża stanu. Należał on niewątpliwie do najsłynniejszych na świecie Polaków. Wspaniała kariera artystyczna w Europie, Ameryce i Australii nigdy nie usunęła w cień jego poczucia patriotyzmu. Paderewski krzewił kulturę muzyczną i swoją grą na fortepianie porywał tłumy, a jego przemówienia patriotycze budziły sympatie dla Polski i jej dążeń niepodległościowych. Występował z koncertami przeznaczając honoraria na różne cele charytatywne, na rzecz ofiar I wojny światowej, na stowarzyszenia zajmujące się sierotami, na różne przytułki i fundacje.
Paderewski urodził się w 1860 roku w Kuryłówce w zaborze rosyjskim. Jako 12-letni chłopiec podjął studia w konserwatorium warszawskim. Pózniej studiował w Berlinie (1881-1882) kompozycje u H.Urbana i F.Kiela. W 1884 roku udał się do Wiednia gdzie pod okiem wybitnego pedagoga T.Leszetyckiego doskonalił kunszt pianistyczny. Pierwsze jego amerykańskie tournee miało miejsce w 1891 roku. Stało się ono wielkim sukcesem artystycznym i finansowym polskiego pianisty. Od tego momentu rozpoczęła się jego światowa kariera. 10 lutego 1892 roku Paderewski debiutował w Kanadzie, koncertując w Montrealu oraz w Toronto. Te miasta odwiedził również podczas drugiego amerykańskiego tournee w latach 1895-96. Obejmowało ono dosłownie całą Amerykę od Atlantyku do Pacyfiku. W roku 1900 występował w Meksyku, w 1904 w Nowej Zelandii, w 1911 w Argentynie i Brazylii, a rok pózniej w Afryce Pd. Po zakończeniu I wojny światowej powrócił na estrady dopiero w 1923 roku. Światowa publiczność przyjęła go ponownie z ogromnym entuzjazmem. Oprócz pracy artystycznej dał się poznać jako pedagog, a wśród jego uczniów znalazł się W. Małcużyński, S. Szpinalski, H. Sztompka i wielu innych. Jego karierę wirtuozowską zakończył występ w Carnegie Hall 26 maja 1939 roku. Jako kompozytor pisał głównie miniatury fortepianowe i pieśni. Jego styl nie wykraczał poza prądy ostatniej fazy romantyzmu. Wśród jego utworów na pierwszy plan wybija się Koncert fortepianowy często wykonywany do dziś. Dużą popularnością cieszy się też opera "Manru" oparta na powieści "Chata za wsią" J.I.Kraszewskiego.
Miarą patriotyzmu stało się ufundowanie przez Paderewskiego Pomnika Grunwaldzkiego, który odsłonięty zostal 15 lipca 1910 roku w Krakowie. Słynne stały się jego słowa wygłoszone w czasie tej uroczystości "nie dac się ruszyć z ziemi, z wiary, z języka, z ducha polskiego. Stać murem aż przyjdzie odrodzenie". Paderewski przyczynił się wielce do odzyskania niepodległosci Polski będąc w latach 1917-19 członkiem Polskiego Komitetu Narodowego w Paryżu i jego reprezentantem w Stanach Zjednoczonych. W dowód zasług w 1919 roku marszałek Piłsudski mianował go premierem pierwszego polskiego rządu. Również w czasie II wojny światowej, Paderewski poświęcił się całkowicie sprawie odzyskania przez Polskę niepodległości. Zainaugurował działalność Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej formuując cele walki toczonej przez Polaków na wszyskich frontach. W 1940 roku działał na rzecz Polski w Stanach Zjednoczonych nawiązując kontakty z najwyższymi władzami tego kraju. Jego słynne przemówienie radiowe z 13 kwietnia 1941 roku było transmitowane na całą Amerykę. Niestety, choroba uniemożliwiła mu dalszą działalność. Zmarł 29 czerwca 1941 roku i spoczął na Narodowym Cmentarzu Wojskowym w Arlington pod Waszyngtonem. W roku 1992 jego prochy sprowadzono uroczyście do Ojczyzny i złożono w krypcie katedry warszawskiej.